ESPRESSO KIỂU VIỆT
NGƯỜI Ý UỐNG CŨNG PHẢI GIẬT MÌNH

Khi người Ý bước vào quán cà phê Việt

Nếu một người Ý – sinh ra và lớn lên cùng espresso chuẩn mực – bước vào một quán cà phê pha máy phổ biến ở Việt Nam hôm nay, khả năng cao họ sẽ… khựng lại vài giây. Không phải vì cà phê dở, mà vì nó khác quá so với những gì họ gọi là espresso.

Cũng là máy pha espresso. Cũng là cà phê được chiết xuất dưới áp suất cao. Nhưng hương vị, cảm giác trong miệng, cách phục vụ và cả triết lý đằng sau ly cà phê đó – Ý một nơi, Việt một nẻo. Và chính sự khác biệt này đã tạo ra một hiện tượng thú vị: espresso kiểu Việt – thứ mà nếu không hiểu rõ, người ta rất dễ nhầm lẫn với espresso Ý, nhưng nếu hiểu rồi, bạn sẽ thấy đây là một “trường phái” hoàn toàn khác.

1. Espresso chuẩn Ý là gì? (và vì sao nó khắt khe đến vậy)

Tại Ý, espresso không chỉ là một kiểu pha, mà là một chuẩn mực quốc gia.

Theo định nghĩa truyền thống:

Thể tích: ~25–30ml
Thời gian chiết xuất (extraction – quá trình nước nóng đi qua bột cà phê để hòa tan hương vị): ~25 giây
Áp suất (pressure – lực ép của máy bơm nước): ~9 bar
Nhiệt độ nước: ~90–96°C

Ly espresso Ý đạt chuẩn luôn có crema (lớp bọt mịn màu nâu hổ phách trên bề mặt). Crema không phải để trang trí, mà là dấu hiệu cho thấy:

hạt cà phê đủ tươi
rang đúng mức
xay đúng cỡ
chiết xuất chuẩn

Triết lý cốt lõi của espresso Ý

Ngắn: uống trong vài ngụm
Mạnh nhưng cân bằng: đắng – chua – ngọt hài hòa
Uống nhanh: thường đứng tại quầy bar, uống xong là đi

Với người Ý, espresso giống như một cú chạm năng lượng tức thì, không phải một buổi thưởng thức kéo dài.

2. Espresso kiểu Việt – cũng là máy, nhưng không phải “espresso Ý”

Tại Việt Nam, khi nói đến “espresso”, phần lớn người tiêu dùng đang thực sự nói đến: cà phê pha bằng máy espresso, chứ không phải espresso theo chuẩn Ý.

Và đây là điểm khác biệt đầu tiên – định nghĩa.

Những đặc điểm phổ biến của espresso kiểu Việt

Thể tích lớn hơn: thường là double shot (50–60ml), thậm chí hơn
Hạt cà phê: Robusta chiếm tỷ lệ cao (50–100%)
Mức rang: rang đậm đến rất đậm
Vị chủ đạo: đậm, đắng rõ, hậu vị kéo dài
Cách uống: thêm đá, thêm sữa đặc, thêm đường

Về mặt kỹ thuật, cà phê vẫn được chiết xuất bằng áp suất cao. Nhưng về mặt cảm quan, nó đã đi rất xa so với espresso Ý.

3. Khác biệt lớn nhất nằm ở… hạt cà phê

Arabica – linh hồn của espresso Ý

Espresso Ý truyền thống thường sử dụng Arabica (70–100%), hoặc phối một tỷ lệ nhỏ Robusta.

Arabica mang lại:

Hương thơm phức tạp (hoa, trái cây, caramel)
Độ chua dịu (acidity – vị chua thanh, không gắt)
Cảm giác miệng mượt (mouthfeel – cảm giác dày/mỏng khi uống)

Robusta – nền tảng của espresso kiểu Việt

Việt Nam là cường quốc Robusta. Và gu thưởng thức của người Việt từ lâu đã quen với:

Vị đậm mạnh
Caffeine cao
Ít chua

Robusta khi rang đậm cho:

vị đắng rõ
hương cacao, gỗ, khói
hậu vị dài

Điều này khiến espresso kiểu Việt “nặng đô” hơn rất nhiều so với espresso Ý. Với người Ý, đó có thể là cú sốc vị giác. Với người Việt, đó mới là… cà phê.

4. Rang – nơi hai con đường tách hẳn

Espresso Ý: rang vừa đến vừa-đậm, đủ để phát triển hương nhưng không cháy
Espresso kiểu Việt: rang đậm sâu, thậm chí rất đậm

Rang đậm giúp:

giảm vị chua
tăng vị đắng
hợp với sữa đặc và đá

Nhưng đổi lại, rang quá đậm sẽ:

làm mất nhiều hương tinh tế
tạo cảm giác “nặng” nếu uống nguyên chất

Vì vậy, espresso kiểu Việt hiếm khi được uống nóng – nguyên chất, mà gần như luôn đi kèm đá hoặc sữa.

5. Cách uống nói lên tất cả

Người Ý uống espresso như thế nào?

Uống nóng
Uống ngay tại quầy
Không đá, rất ít sữa
Uống nhanh, không ngồi lâu

Người Việt uống espresso (pha máy) ra sao?

Uống lạnh là chủ yếu
Thêm sữa đặc hoặc đường
Ngồi trò chuyện, làm việc, gặp gỡ bạn bè

Ở Việt Nam, cà phê không chỉ để tỉnh táo, mà còn là không gian xã hội. Espresso vì thế cũng phải thích nghi với vai trò đó.

6. Vì sao nói: “Người Ý uống cũng phải giật mình”?

Hãy thử đặt mình vào vị trí một người Ý:

Họ gọi espresso
Nhận về một ly cà phê đậm đặc, rất đắng
Thể tích lớn hơn bình thường
Uống một ngụm… và nhận một cú caffeine cực mạnh

Đó không còn là espresso Ý nữa. Đó là espresso kiểu Việt – mạnh mẽ, thẳng thừng, không vòng vo.

Nhưng cần nói rõ: giật mình không có nghĩa là chê. Đó là sự ngạc nhiên trước một cách diễn giải hoàn toàn khác của cùng một công cụ pha chế.

7. Espresso kiểu Việt có “sai” không?

Không.

Cà phê không có đúng – sai tuyệt đối. Chỉ có phù hợp hay không phù hợp với văn hóa và khẩu vị.

Espresso Ý sinh ra để uống nhanh
Espresso kiểu Việt sinh ra để uống lâu
Espresso Ý đề cao sự tinh tế
Espresso kiểu Việt đề cao sức mạnh

Cùng là espresso machine, nhưng hai triết lý khác nhau đã tạo ra hai thế giới khác nhau.

8. Vậy nên gọi tên thế nào cho đúng?

Có lẽ đã đến lúc nên phân biệt rõ:

Espresso Ý: khi nói đến chuẩn mực truyền thống
Cà phê pha máy kiểu Việt: khi nói đến thứ đang được uống hằng ngày ở Việt Nam

Việc gọi đúng tên không để tranh cãi, mà để hiểu và trân trọng mỗi phong cách đúng với bản chất của nó.

Kết luận: Espresso không chỉ là kỹ thuật, mà là văn hóa

Espresso Ý là kết tinh của tốc độ, kỷ luật và tinh tế.

Espresso kiểu Việt là kết quả của khí hậu, nông sản, thói quen và gu thưởng thức bản địa.

Khi người Ý uống espresso kiểu Việt và “giật mình”, đó không phải vì nó sai, mà vì họ đang chạm vào một phiên bản cà phê mang bản sắc Việt Nam rất rõ ràng.

Và có lẽ, điều thú vị nhất của cà phê – không nằm ở việc ai đúng hơn ai – mà nằm ở chỗ: mỗi nền văn hóa đều kể câu chuyện của mình bằng một ly cà phê.

Nếu người Ý uống espresso kiểu Việt phải giật mình, còn bạn thì sao?

Bạn thích cà phê đậm – hay cà phê tinh tế?

tại Starway Coffee, chúng tôi có cả cà espresso kiểu Việt và cả kiểu Ý.

Xem ngay sản phẩm tại wedsite:
Vũ Trụ Cà Phê Starway
Celestial Series - Cà Phê Mộc
Constellation Series - Cà phê Blend

#StarwayCoffee #EspressoKieuViet #EspressoY
#CaPheVietNam #VietnameseEspresso

#CaPhePhaMay #RobustaVietnam #ArabicaItaly
#VanHoaCaPhe

#CaPheKhongChiLaDoUong #UongCaPheLaTraiNghiem

#AwakenLove #ActivateJoy